شناخت انواع فرم های متداول سازه های فضاکار جهت انتخاب زیباترین و به صرفه ترین فرم مطابق با نیازهای معماری بسیار حایز اهمیت است در زیر با چند نمونه از انواع فرمهای سازه های فضایی آشنا میشویم:
شبکه های تخت-   چیلیک(قوسی) –  گنبدی شکل – دیسکی – هرمی – سینوسی و تخت دو طرف شیب دار و شبکه های ترکیبی تخت وقوسی –  تخت شیبدار وقوسی – نیم قوس –  تخت و گنبد – و…..

انواع سازه فضاکار :

 کارخانه سازه فضاکار آسمان گستر انواع سازه فضاکار را به صورت کلی به 4 دسته تقسیم کرده است:  

  1. انواع سازه فضاکار از لحاظ ساختار
  2. انواع سازه فضاکار از لحاظ مصالح مصرفی
  3. انواع سازه فضاکار از لحاظ معماری یا فرم
  4. انواع سازه فضاکار از لحاظ اتصال

انواع سازه فضایی از لحاظ ساختار :

۱.سازه فضاکار تک لایه :

سازه فضاکار تک لایه به قاب فضایی یک لایه مسطح نیز معروف است. در سازه فضایی تک لایه در واقع امتداد بارهای وارد شده و خود شبکه سازه فضایی در یک صفحه نیستند.

۲.سازه فضاکار دو لایه :

سازه فضاکار دو لایه، از کنار هم واقع شدن دو شبکه سیستم سازه فضایی بوجود می آیند، که واسط این دو صفحه اجزا یا المان های خرپای فضایی هستند.

3.سازه فضاکار سه لایه :

سازه فضاکار سه لایه یا سازه فضایی چند لایه مرسوم و معمول ترین نوع سازه خرپایی در بین انواع سازه های فضایی است. در سازه فضایی سه لایه عملا سه سطح یا لایه شبکه مدولار سازه خرپای سه بعدی به یکدیگر متصل می شوند. این سه لایه سازه فضایی به نام های : لایه رویین، لایه میانی و لایه زیرین مشهور هستند.

انواع سازه فضایی از لحاظ مصالح مصرفی در سه گروه زیر تقسیم بندی می شوند :

  • سازه فضایی فولادی
  • سازه فضایی آلمینیومی
  • سازه فضایی چوبی

سازه‌های فضاکار فولادی :

فولاد پر کاربردترین ماده در ساخت سازه‌های فضاکار به‌شمار می‌رود. شاید مهم‌ترین علت آن سختی و جوش‌پذیری بالای آن باشد. یکی دیگر از ویژگی‌های مفید فولاد، تنوع پروفیل‌های فولادی و انبوه بودن در اکثر نقاط دنیا به‌خصوص در کشورهای صنعتی است.

سازه‌های فضاکار آلومینیومی :

یکی از مصالحی که اکنون مورد توجه قرار گرفته‌است، آلومینیوم است. از مزیتهای بارز آلومینیوم می‌توان به سبک بودن آن اشاره نمود. بطوری‌که وزن آلومینیوم در حدود ۳/۱ وزن فولاد است. همچنین مقاومت خوردگی بیشتری نسبت به فولاد دارد. در نهایت آلومینیوم هنوز گرانتر از فولاد است.

سازه‌های فضاکار چوبی :

چوب به عنوان یک ماده اولیه در قرون وسطی جهت پوشش سقف بکار می‌رفت. استفاده از چوب‌های ورقه‌ای جهت ساخت این سازه‌ها، یک روش اقتصادی فراروی ساخت این سازه‌ها قرار داد. گنبدهای چوبی در پوشش سالن‌های مدارس و سالن‌های ورزشی بسیار متداول است.

انواع اتصال سازه فضای :

انواع اتصالات سیستم های سازه فضایی به 4 روش زیر انجام می شود :

  • اتصال سیستم مرو :

مرو (MERO) از مجموعه گره های کروی توپر (KK) سیستم مرو که زیر مجموعه سیستم پیونده گوی سان (Nodular systems )می باشد ، اولین بار توسط شرکت مرو آلمان در سال 1942 طراحی و به صورت تجاری عرضه شده است . این سیستم شامل کره فولادی از جنس CK45  است که نقش اصلی آن در سازه های فضاکار ، به هم پیوستن اعضا و انتقال بین اعضا متصل شونده به آن پیونده (گوی) می باشد .

  • اتصال سیستم کاتروس :

 (CATRUS) سیستم کاتروس سیستم کاتروس یکی از انواع سازه های فضایی است که از مجموعه گره های تک پیچ و مهره ای می باشد اولین بار در اسکاتلند ابداع گردید. درسیستم کاتروس همه اعضا از لوله یا پروفیل تشکیل شده و معمولا برای دهانه های بین 5 تا 12 متر استفاده می شود در این سیستم به اعضا اتصالی کمتری در مقایسه با سیستم مرو نیاز است به همین لحاظ در شرایط مشابه از قیمت مناسب تر در مقایسه با سایر سیستم ها برخوردار است.

  • تصال سیستم یونی بت :

سیستم یونی بت(UNIBAT) از مجموعه اتصالات منشوری (هرمی – تک واحدی)  سیستم یونی بت که برای اولین بار در انگلستان ابداع شده از واحد های هرمی تکرار شونده تشکیل شده بطوریکه این هرم های معکوس با قاب های صلب مدول های استاندارد،  سیستم یونی بت را در لایه فوقانی و میانی تشکیل داده و در گوشه ها با استفاده از پیچ های فولادی با مقاومت کششی بالا به یکدیگر متصل می شوند.

  • اتصال سیستم تریودتیک :

سیستم تریودتیک (Triodetic) در سال 1953 توسط شرکت کانادایی توسعه داده شد.این سیستم در اصل از قطعات آلومینیوم ساخته شده است و در سال 1966 اعضای فولادی نیز شامل شد. اجزا آن از اتصالات شکاف ، اعضای لوله ،نگهدارنده واشر و پیچ و مهره تشکیل یافته است.اتصال با شکاف های شبکه به عنوان یک بیرون آمدگی آلومینیومی تولید شده است.

انواع سازه فضایی از لحاظ معماری یا فرم :

  • سازه فضاکار با فرم تخت
  • سازه فضاکار با فرم چلیک یا قوسی
  • سازه فضاکار با فرم گنبد
  • سازه فضاکار با فرم دیسکی
  • سازه فضاکار با فرم هرم
  • سازه فضاکار با فرم سینوسی
  • سازه فضاکار با فرم تخت دو طرف شیبدار
  • سازه فضاکار با فرم نیم قوسی

سازه فضاکار تخت :

 هرگاه در سازه ها لایه رویین سقف سازه سطحی صاف و موازی داشته باشد به طوری که دو لایه بالایی و پائینی هر دو مسطح و در موازات سطح زمین قرار بگیرند، ما سازه فضاکار تخت داریم سازه فضایی تخت همان فرم تخت سازه های فضاکار میباشد.  از این نوع سازه در آشیانه هواپیما  استفاده می شود.

سازه فضاکار چلیک یا قوسی :

سازه فضاکار چلیک همان سازه فضاکار قوسی است که دارای انحنا میباشد. کارخانه سازه فضاکار آسمان گستر این سازه به گونه ای طراحی کرده است که نمای بیرونی پس از اجرا، نمای بیرونی و داخلی سازه بصورت کمانی و دایره باشد. این فرم قوسی میتواند بصورت چلیک کامل یا ناقص باشد همچنین این سازه یکی از مقرون به صرفه ترین فرم های معماری سازه فضاکار میباشد. بیشترین کاربرد این نوع سازه در سطوح مستطیلی مانند دالان است.

سازه فضاکار با فرم گنبد :

یکی از زیباترین فرم های معماری سازه فضاکار، طرح گنبد سازه فضایی میباشد در استادیوم ها و فضاهای بزرگ و وسیع از این نوع سازه ها استفاده می شود. شکل ظاهری گنبدها در دو نوع فرم گنبدی و بیضوی موجود میباشد که هرکدام در زمان طراحی و هنگام بافت و نصب سازه گنبدی تنوع گسترده ای دارا میباشد. کاربرد دیگر این سازه ها در نورگیر ساختمان است.

گنبد یک سیستم سازه ای مشتمل یک یا چند لايه المان است که در همه جهات انحنا یافته اند.سطح گنبد ممکن است به صورت بخشی از یک سطح، نظیر کره یا مخروط، یا قسمت هایی از سطوح مختلف باشد و اگر سازه های چلیکی در دو جهت انحنا داشته باشند گنبد به وجود می آید.

ارتفاع گنبدها باید از حدود ۱۵٪ قطر پایه بیشتر باشد. معمولا ۲۰٪ قطر پایه اقتصادی ترین حالت می باشد. در دهانه بزرگ بصورت کره کامل ساخته می شود.

سازه فضاکار با فرم دیسکی :

سازه ای که ظاهر دایره ای و فرم تخت دارند نوعی سازه با فرم دیسکی میباشد. استفاده این سازه در مکان هایی مناسب میباشد که ستون گذاری در محیط یک دایره و مناسب است.

ظاهر زیبایی دارد ولی به علت پرت شدن مصالح هزینه ی نسبتا بالاتری دارد و عملکرد آن شبیه فرمهای تخت میباشد.

سازه فضاکار با فرم هرم :

این نوع سازه دارای ظاهری زیبا است و عیب این سازه در افزایش مساحت شبکه فضاکار و افزایش هزینه میباشد.

این فرم از اشکال بسیار پایدار و مقاوم سازه های فضایی میباشد که به راحتی در دهانه های بزرگ (بالای ۳۰ متر) قابل استفاده است.

سازه فضاکار با فرم سینوسی :

این فرم نمونه دیگر از اشکال بسیار زیبای فضاکار میباشد.

در این سازه یک یا چند محور دارای نقطه عطف که حتی الامکان در این نقاط عطف آبرو نصب شود.

سازه فضاکار با فرم تخت دو طرف شیبدار :

این سازه شباهت زیادی به سوله های صنعتی دارد.

این سازه به طوری میباشد که دو سقف شیبدار در یک نقطه به هم متصل میشوند.

سازه فضاکار با فرم نیم قوسی :

هنگامیکه ستونهای ابتدا و انتهای قوس هم ارتفاع نباشد و سقف قوسی مدنظر باشد از این طرح سازه استفاده میشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

52 − = 50